@ werkt niet op mijn laptop? Zo staat het apenstaartje binnen een minuut weer goed

Je typt een e-mailadres, drukt Shift en 2, en er verschijnt een aanhalingsteken. Of er gebeurt helemaal niets. Voor je aan een nieuw toetsenbord gaat denken: in de meeste gevallen is er niets stuk. Windows staat op een andere toetsenbordindeling dan je gewend bent, meestal doordat er per ongeluk een sneltoets is aangeraakt. Hieronder staat hoe je dat binnen tien seconden vaststelt, hoe je nu meteen een @ typt als je midden in een inlogscherm zit, en hoe je het definitief oplost zodat het volgende week niet opnieuw gebeurt.

Eerst dit: ligt het aan de indeling of aan de toets?

Open Kladblok (druk op de Windows-toets, typ kladblok, druk op Enter) en probeer daar Shift en 2. Wat er dan verschijnt, vertelt je meteen in welke hoek je moet zoeken.

• Er komt een aanhalingsteken: je staat op de indeling Verenigd Koninkrijk of Nederlands (Nederland). Dit is veruit de meest voorkomende oorzaak.
• Er komt een ander teken, bijvoorbeeld ² of é: ook een verkeerde indeling, alleen een andere.
• Er komt helemaal niets, ook niet als je stevig drukt: dan is de toets zelf aan de beurt.
• Het werkt wel in Kladblok, maar niet in het programma waar je mee bezig was: dan zit het probleem in dat programma of in een sessie op afstand, niet in Windows zelf.

Kijk daarna even rechtsonder naast de klok. Staat daar NLD, ENG of INTL, dan heb je meer dan één toetsenbordindeling geïnstalleerd en kan Windows er dus tussen wisselen. Zie je daar niets, dan staat er maar één indeling actief en is een omgeklapte indeling minder waarschijnlijk.

Je hebt nu meteen een @ nodig

Zit je midden in een inlogscherm of een bestelling, dan wil je eerst verder en pas daarna repareren. Deze vier noodgrepen werken ongeacht je indeling.

• Windows-toets plus spatie. Houd de Windows-toets vast en tik op spatie: je krijgt een lijstje met indelingen. Kies de andere en probeer Shift en 2 opnieuw. Vaak is dit al de hele oplossing.
• Kopiëren en plakken. Selecteer de @ in dit artikel, druk op Ctrl+C, en plak hem met Ctrl+V in het veld.
• Alt en 64. Houd Alt ingedrukt en typ 64 op het numerieke toetsenblok, met NumLock aan. Dit werkt alleen met een echt cijferblok rechts op het toetsenbord, dus niet op de meeste laptops van 13 of 14 inch. De cijferrij bovenaan werkt hier niet voor.
• Het schermtoetsenbord. Windows-toets, typ osk, Enter. Klik de @ met de muis aan. Meteen handig, want het laat ook zien of de toets zelf nog werkt.

Waar zit de @ per toetsenbordindeling?

Het teken verhuist per indeling, en dat is precies waarom het ineens weg lijkt. Op de indeling die vrijwel iedereen in Nederland gebruikt, VS-internationaal, zit de @ op Shift plus 2. Op de Britse en op de echte Nederlandse indeling niet.

Die onderste drie kom je vaker tegen dan je zou verwachten, bijvoorbeeld op een laptop die in Duitsland of België is gekocht. Daarover verderop meer.

Hoe je op die verkeerde indeling terecht bent gekomen

Windows heeft drie sneltoetsen om van indeling te wisselen, en alle drie zitten ze op plekken waar je toch al met je vingers zit. Er hoeft maar één keer misgegrepen te worden.

• Windows-toets plus spatie: springt naar de volgende indeling. Die toets ligt vlak naast Alt, dus een misgreep is zo gebeurd.
• Linker Alt plus Shift: wisselt de invoertaal. Dit is de klassieker, want die combinatie raak je ook aan bij Alt+Tab.
• Ctrl plus Shift: wisselt de indeling binnen dezelfde taal.
• Zonder dat jij iets doet: bij het instellen van een nieuwe laptop waarbij de regio op België of het Verenigd Koninkrijk stond, of nadat iemand anders op hetzelfde apparaat heeft ingelogd.

Zo zet je het definitief goed in Windows 11

Het echte probleem is niet de verkeerde indeling, maar dat er meer dan één geïnstalleerd staat. Gooi eruit wat je niet gebruikt, dan valt er ook niets meer om te klappen.

• Druk op Windows-toets plus I voor Instellingen.
• Ga naar Tijd en taal, dan Taal en regio.
• Klik op de drie puntjes achter je taal en kies Taalopties.
• Onder Toetsenborden staan de geïnstalleerde indelingen. Klik op de drie puntjes achter de indeling die je niet gebruikt en kies Verwijderen.
• Staat de juiste indeling er niet tussen, voeg die dan eerst toe met Een toetsenbord toevoegen voordat je de andere weghaalt. Houd uiteindelijk alleen VS-internationaal over, of Verenigde Staten.

Zet ook de sneltoets uit

Wil je zeker weten dat het niet terugkomt, ga dan naar Instellingen, Tijd en taal, Typen, Geavanceerde toetsenbordinstellingen, Sneltoetsen voor invoertaal. In het venster dat opent klik je op Toetsenreeks wijzigen en zet je zowel Invoertaal wisselen als Toetsenbordindeling wisselen op Niet toegewezen. Windows-toets plus spatie blijft bestaan, maar met één overgebleven indeling doet die niets meer.

Op Windows 10

Daar loopt het via Instellingen, Tijd en taal, Taal. Klik je taal aan, kies Opties, en verwijder de toetsenborden die je niet nodig hebt. De sneltoetsen zitten onder Geavanceerde toetsenbordinstellingen, met dezelfde knop Toetsenreeks wijzigen.

VS-internationaal of Verenigde Staten: wat kies je?

De @ zit bij allebei op Shift plus 2, dus voor dit probleem maakt het niets uit. Het verschil zit in de dode toetsen. Bij VS-internationaal wachten de apostrof, het aanhalingsteken, de tilde en het dakje op de volgende toets, zodat je é, ë, ñ en ô kunt typen. Voor Nederlandse teksten is dat prettig. Typ je veel losse apostroffen, bijvoorbeeld tijdens het programmeren, dan is het juist vervelend, want dan moet je er steeds een spatie achter zetten. In dat geval is de gewone indeling Verenigde Staten rustiger werken.

En op een MacBook?

Op een Mac heet het invoerbronnen in plaats van toetsenbordindelingen, maar het probleem is hetzelfde: er staat er een te veel geïnstalleerd. Ga naar het Apple-menu, Systeeminstellingen, Toetsenbord, en klik bij Tekstinvoer op Wijzig achter Invoerbronnen. Staat daar Brits PC of een andere indeling die je niet gebruikt, haal die dan weg met de min-knop. Houd Nederlands of U.S. over, want daar zit de @ op Shift plus 2. Wisselen gaat op een Mac met Ctrl plus spatie of via het vlaggetje in de menubalk, dus ook daar is een misgreep de meest voorkomende oorzaak.

AltGr doet ineens niets meer

Gebruik je een indeling waarbij de @ op AltGr zit en gebeurt er niets, probeer dan Ctrl plus Alt plus dezelfde toets. Dat is precies wat AltGr intern doet, en het werkt ook als de rechter Alt-toets zelf niet meer reageert. Helpt dat niet, kijk dan naar plaktoetsen en filtertoetsen. Die gaan aan als je vijf keer achter elkaar op Shift drukt of Shift acht seconden vasthoudt, en ze veranderen de manier waarop combinaties met Shift, Ctrl en Alt worden verwerkt. Uitzetten doe je via Instellingen, Toegankelijkheid, Toetsenbord.

Wat als de toets zelf kapot is?

Werkt de @ wel via het schermtoetsenbord maar niet via je eigen toets, dan ligt het aan de hardware. Sluit ter controle een los toetsenbord aan via USB. Doet hij het daarmee wel, dan weet je genoeg, en heb je meteen een werkende tussenoplossing voor een paar tientjes. Daarna is de vraag wat er precies aan de hand is:

• Kruimels of stof: draai de laptop om, klop hem voorzichtig uit en blaas met perslucht langs de rand van de toets.
• Vocht op het toetsenbord: direct uitzetten, adapter eruit, ondersteboven laten drogen. Niet tussendoor aanzetten om te kijken of het al werkt, want juist dan ontstaat kortsluiting.
• Eén toets die niet meer terugveert: meestal is het klemmetje eronder losgeraakt. Een reparateur zet zo'n toets vaak voor een paar tientjes terug.
• Meerdere toetsen in dezelfde rij doen het niet: dat wijst op de kabel naar het moederbord of op vochtschade, en dat is een grotere reparatie.

Een toetsenbord vervangen in een laptop is duurder dan het klinkt. Bij de meeste moderne modellen zit het vast in de bovenkant van de behuizing, waardoor het hele apparaat open moet. Reken op ongeveer 80 tot 150 euro inclusief werk. Bij een laptop van vijf jaar of ouder is het de moeite waard om eerst af te wegen of dat bedrag nog goed besteed is. In 9 signalen dat je laptop aan vervanging toe is staat hoe je die afweging maakt.

Kwam de laptop uit het buitenland?

Een laptop die bij een Duitse of Belgische webshop is gekocht, heeft vaak een fysiek ander toetsenbord. Bij een Duits QWERTZ-toetsenbord zijn de Y en de Z omgewisseld en staat de @ op AltGr plus Q. Bij een Belgisch AZERTY-toetsenbord ligt de hele lettervolgorde anders. Windows kan zo'n toetsenbord softwarematig als Nederlands behandelen, maar dan klopt het opschrift op de toetsen niet meer met wat er op het scherm verschijnt. Dat blijft jarenlang irritant, dus check het liever vooraf.

• Let in de specificaties op Nederlands QWERTY, NL QWERTY of US International. Staat er QWERTZ of AZERTY, dan is het een Duits of Belgisch toetsenbord.
• Een aanduiding als Engels of English in de productnaam slaat meestal op de taal van Windows, niet op het toetsenbord. Dat is iets anders en gewoon om te zetten, zie de gids over zakelijke Lenovo's.
• Bij een tweedehands laptop controleer je dit op de productfoto's: staat er QWERTZ op de bovenste letterrij, of staan er tekens als é, è en ù op de cijferrij, dan is het geen Nederlands toetsenbord.

In Remote Desktop, Citrix en games

Werkt de @ overal behalve in één programma, dan ligt het aan dat programma. Een werkplek op afstand via Remote Desktop, Citrix of een virtuele machine heeft zijn eigen toetsenbordindeling, los van je laptop. Je past die indeling dan binnen de sessie aan, want iets veranderen op je eigen Windows heeft daar geen effect. In games speelt iets anders: een overlay of een zelf ingestelde sneltoets kan AltGr of Shift opslokken. Sluit de game, test in Kladblok, en je weet meteen of je in de game-instellingen moet zijn of in Windows.

In de meeste gevallen ben je hiermee binnen een minuut klaar en was er niets kapot. Blijkt de toets wel echt stuk en twijfel je of reparatie nog loont bij een oudere laptop, doe dan de Kompascheck. Die laat in een paar vragen zien welk type laptop bij jouw gebruik past, zodat je niet meer koopt dan nodig. Liever eerst zelf rondkijken?