Intel vs AMD (Ryzen): welke processor moet je in je laptop hebben?
De processor is het onderdeel waar kopers het meest over twijfelen en waar verkopers het vaakst mee schuiven. "Deze heeft een i7" klinkt goed, maar zegt op zichzelf bijna niets. In deze gids leggen we uit wat Intel en AMD precies zijn, hoe je hun modelnamen leest, waar ze echt van elkaar verschillen, en welke je moet kiezen voor jouw gebruik. Onderaan behandelen we ook de drie andere spelers die inmiddels serieus meetellen: Apple met de M-chips, Qualcomm met Snapdragon X, en NVIDIA met RTX Spark, waarvan de eerste laptops nu in de winkel liggen.
Inhoudsopgave
Spring direct naar een onderdeel:
Kort samengevat: Intel vs AMD in één oogopslag
De belangrijkste conclusies in één oogopslag:
- Intel en AMD zijn de bedrijven, Core en Ryzen de merknamen. Beide draaien exact dezelfde Windows-software.
- Voor gaming bepaalt de videokaart de prestaties, niet het processormerk.
- Intel Core Ultra Series 3 (Panther Lake) is een echte stap vooruit ten opzichte van de vorige generatie. AMD Ryzen AI 400 is grotendeels een hernoemde Ryzen AI 300.
- AMD geeft je in het middensegment vaak meer cores voor je geld. Intel heeft meestal de betere accuduur en het bredere modelaanbod.
- Een NPU is alleen relevant voor de Copilot+-functies van Windows, niet voor het lokaal draaien van eigen AI-modellen.
- Voor lokale AI-modellen telt geheugen en GPU-kracht, niet de processor. Een MacBook met unified memory is daar nu al goed in; daar komt nu ook een Windows-alternatief bij met RTX Spark.
- Snapdragon X is alleen een goede keuze als je vooraf hebt gecheckt dat je software de ARM-emulatie aankan.
- RTX Spark is er sinds oktober, met tot 128GB unified memory en CUDA (de ASUS ProArt P16 vanaf €4.999), maar blijft een duur nicheproduct, geen aanrader voor de gemiddelde koper.
Eerst even de naamgeving rechtzetten
"Intel vs Ryzen" is een vergelijking die je overal ziet, maar hij klopt niet helemaal. Intel en AMD zijn de twee bedrijven. Ryzen is de merknaam van AMD's processors, net zoals Core de merknaam van Intel is. De juiste vergelijking is dus:
- Intel: Intel Core en Intel Core Ultra
- AMD: AMD Ryzen en AMD Ryzen AI
Beide maken x86-processors, wat betekent dat ze exact dezelfde Windows-software draaien. Er is geen enkel programma dat wel op Intel werkt en niet op AMD, of andersom. Dat is een misverstand dat we vaak tegenkomen.
Hoe lees je een Intel-modelnaam?
Intel heeft de naamgeving de afgelopen jaren twee keer omgegooid, dus je ziet nu drie generaties door elkaar in de winkel liggen.
De oude naamgeving: Core i3, i5, i7, i9
Deze zie je nog volop bij laptops onder de 800 euro. Voorbeeld: Core i5-13420H. De eerste twee cijfers (13) zijn de generatie, de rest is het modelnummer, de letter aan het eind is het type. Deze chips zijn niet slecht, ze zijn alleen ouder. Voor basisgebruik maakt dat weinig uit.
De nieuwe naamgeving: Core Ultra 5, 7, 9 (met Series-nummer)
Sinds 2023 gebruikt Intel Core Ultra voor de nieuwere chips, met een serienummer erachter. Voorbeeld: Core Ultra 7 258V is Series 2, Core Ultra 7 365 is Series 3.
Wat er in 2026 nieuw is: Core Ultra Series 3
Intel lanceerde Core Ultra Series 3, codenaam Panther Lake, op CES 2026 als het eerste AI PC-platform op het Intel 18A-procedé, met meer dan 200 laptopontwerpen van partners. Pre-orders begonnen op 6 januari 2026 en de eerste laptops lagen vanaf 27 januari in de winkel. Series 3 valt uiteen in drie groepen, en dat onderscheid is belangrijker dan het nummer erachter:
- Core Ultra 5/7 300 (tot Core Ultra 7 365): voor dunne ultrabooks, opvolger van de zuinige Lunar Lake-chips
- Core Ultra X7/X9 300H (tot Core Ultra X9 388H met Arc B390-graphics): krachtige ultrabooks zonder losse videokaart. De X betekent een extra sterke ingebouwde GPU
- Core Ultra 7/9 300H (tot Core Ultra 9 386H): stevige laptops, vaak gecombineerd met een losse videokaart
En dan is er ook nog Core Series 3 zonder "Ultra"
In april 2026 kwam Wildcat Lake uit, een goedkopere afgeleide van Panther Lake die zonder Ultra-branding wordt verkocht als simpelweg Intel Core Series 3, gericht op budgetlaptops. Prima voor mail, browsen en Office, maar verwacht niet de graphics- of AI-prestaties van de volle Series 3.
De letters achteraan bij Intel
Wat de letter aan het eind van een Intel-modelnummer betekent:
- U: zuinig, laag vermogen. Te vinden in dunne laptops met lange accuduur
- V: zeer zuinig (Series 2). Te vinden in ultrabooks
- H: krachtiger, meer warmte. Te vinden in werk- en gaming-laptops
- HX: desktopklasse. Te vinden in zware gaming- en workstationlaptops
Hoe lees je een AMD-modelnaam?
AMD heeft er ook een potje van gemaakt, met dank aan de toevoeging "AI". Ryzen 3, 5, 7, 9 volgt dezelfde logica als Intel: hoger nummer is krachtiger. Voorbeeld: Ryzen 5 7530U. Ryzen AI 5, 7, 9 is de nieuwere lijn met een NPU aan boord. De 300-serie kwam in 2025, de 400-serie in 2026.
Wat er in 2026 nieuw is: Ryzen AI 400
AMD lanceerde de Ryzen AI 400-serie, codenaam Gorgon Point, op CES 2026: zeven modellen, van de 4-core Ryzen AI 5 430 tot de 12-core Ryzen AI 9 HX 475. Alle modellen combineren Zen 5- en Zen 5c-cores met een XDNA 2-NPU en een RDNA 3.5-iGPU. Het topmodel heeft 60 NPU TOPS en een Radeon 890M met 16 compute units.
Hier komt het eerlijke verhaal, en dit ga je bij de meeste verkopers niet horen: de Ryzen AI 400-chips gebruiken exact dezelfde architecturen als de Ryzen AI 300-serie van vorig jaar (Zen 5, RDNA 3.5, XDNA 2), AMD heeft er vooral wat extra prestaties uitgeperst via optimalisaties. Bij de hogere Ryzen AI 9-modellen is het feitelijk alleen een naamswijziging, dus als je in 2026 een nieuw model boven een 2025-model kiest, doe dat dan om andere redenen dan verwachte prestatiewinst. Praktisch koopadvies: een laptop met Ryzen AI 300 die nu in de uitverkoop staat, is vaak een betere deal dan hetzelfde model met een 400-nummer erop. Check dan wel of die uitverkoopprijs echt lager is dan normaal, zie laptop kopen op Black Friday. Bij Intel ligt dat anders, daar is Series 3 wél een echte stap vooruit ten opzichte van de vorige generatie.
De letters bij AMD
Wat de letters bij AMD betekenen:
- U: zuinig, dunne laptops
- H: krachtiger
- HX / HX 3D: de zwaarste modellen, gaming en workstations
- MAX: grote iGPU en veel gedeeld geheugen, zie het AI-hoofdstuk verderop
Waar zit het verschil nu echt?
Als je puur naar prestaties kijkt, zijn Intel en AMD in dezelfde prijsklasse dicht bij elkaar. De verschillen zitten in vijf dingen.
Ingebouwde graphics
Jarenlang was dit AMD's grootste voorsprong: de Radeon-iGPU's waren duidelijk sneller dan Intel's, wat betekende dat je zonder losse videokaart nog wat kon gamen of video kon bewerken. Met de Arc-graphics in de Core Ultra X-modellen heeft Intel dat gat grotendeels gedicht. Bij laptops zonder losse videokaart is dit nog steeds het belangrijkste punt om op te letten, maar niet meer automatisch een AMD-voordeel.
Accuduur
Intel loopt hier momenteel voor bij de dunne ultrabooks, vooral sinds Lunar Lake en nu Panther Lake. AMD is niet slecht, maar de zuinigste laptops van dit moment zijn overwegend Intel of ARM. Let wel op: accuduur wordt net zo hard bepaald door de accucapaciteit en het scherm als door de processor. Een OLED-scherm op vol vermogen kost meer stroom dan het verschil tussen twee CPU's.
Prijs per core
AMD geeft je in het middensegment vaak meer cores voor hetzelfde geld. Dat merk je bij taken die alle cores tegelijk gebruiken: video renderen, bestanden inpakken, compileren, virtuele machines. Bij alledaags gebruik merk je er weinig van.
De NPU
Beide hebben nu een NPU, een aparte chip voor AI-taken zoals achtergrondwazigheid in Teams, live-ondertiteling en de Copilot+-functies van Windows. Voor een Copilot+ PC-label is 40+ TOPS nodig, en zowel Intel Series 3 als Ryzen AI halen dat ruim. Wat dat label in de praktijk oplevert en welke chips er precies onder vallen, staat in onze gids over de Copilot+ laptop. Belangrijk om te weten: de NPU heeft niets te maken met het draaien van grote AI-modellen zoals Llama of Qwen. Daar heb je GPU-kracht en geheugen voor nodig, niet de NPU.
Beschikbaarheid en variatie
Intel zit in veel meer modellen. Zoek je een specifieke laptop (een bepaald scherm, formaat of toetsenbord), dan is de kans groter dat de AMD-variant er simpelweg niet is in Nederland. Dat is een saaie reden, maar in de praktijk vaak doorslaggevend.
Intel of AMD: waar je in de praktijk tegenaan loopt
Bij Intel is de naamgeving zelf het grootste ergernispunt: i5, Core 5, Core Ultra 5 en Core Ultra X5 liggen letterlijk naast elkaar in dezelfde winkel, en de winkel maakt zelden duidelijk welke ouder is dan de andere. Daar staat tegenover dat Intel vaker Thunderbolt standaard meelevert, prettig zodra je een dock of extern scherm aansluit, en dat je bij zakelijke laptops en beheersoftware doorgaans de beste ondersteuning hebt. In het middensegment betaal je voor dat gemak wel vaak met minder cores voor hetzelfde geld.
AMD geeft je in diezelfde prijsklasse meestal meer cores, en de Radeon-graphics zijn met name in de Ryzen AI 9- en MAX-modellen sterk, ook in gaming-laptops waar de CPU vooral genoeg hoeft te zijn en de videokaart het werk doet. Het aanbod in Nederland is kleiner, dus reken erop dat je niet altijd de exacte configuratie vindt die je zoekt. Let ook op oudere modellen: de Ryzen 7000-serie met een "30" erin (7530U bijvoorbeeld) is stiekem hergebruikte oudere techniek, net als de eerder genoemde 400-serie die grotendeels een hernoemde 300-serie is. Wie nu specifiek voor lokale AI koopt, kijkt bij AMD het beste naar de MAX-lijn.
Intel- en AMD-modellen op LaptopKompas
Een paar laptops uit onze categorieën, zodat je ziet waar welk merk terechtkomt.
Met Intel
Vijf voorbeelden uit onze lijst, van zakelijk instapmodel tot gaming:
Lenovo IdeaPad Slim 3 14IRH10 (i5, 16GB)
- processorIntel Core i5-13420H
- ram16GB DDR5
- opslag512GB SSD
- scherm14" WUXGA (1920x1200), 300 nits
- osWindows 11 Home
- gewicht1,39kg
- batterij50Wh
- garantie2 jaar
Een echte H-serie processor (i5-13420H, 8 kernen) met 16GB werkgeheugen uit de doos en 512GB opslag. Met 1,39kg licht genoeg om elke dag mee te nemen
Let op
Het toetsenbord is niet verlicht en volgens bol is 16GB ook het maximum
Koop dit niet als: je onder de 550 euro wilt blijven. Dan is de Acer Aspire Lite 14 met 8GB en een vrij geheugenslot goedkoper
HP 250R G9 (Core 5, 512GB, W11 Pro)
- processorIntel Core 5 120U
- ram16GB DDR4 (vast)
- opslag512GB SSD
- scherm15.6" Full HD IPS, 250 nits
- osWindows 11 Pro
- gewicht1,74kg
- batterij41Wh
- garantie2 jaar
Budget-zakelijk met Windows 11 Pro uit de doos, een Core 5 120U met 10 kernen, 16GB werkgeheugen en 2 jaar fabrieksgarantie
Let op
Het scherm haalt 250 nits, het toetsenbord is niet verlicht en de 16GB is niet uit te breiden
Koop dit niet als: je de laptop vaak meeneemt. Met 1,74kg en een accu van 41Wh is dit vooral een laptop voor op het bureau
Samsung Galaxy Book4
- processorIntel Core 5 120U
- ram16GB
- opslag512GB SSD
- scherm15.6" Full HD IPS
- osWindows 11 Home
- gewicht1,55kg
4,4 sterren (38 reviews), deal-prijs t.o.v. adviesprijs €799
Koop dit niet als: je RAM achteraf wilt uitbreiden. Die zit vastgesoldeerd op 16GB
MSI Crosshair 16 HX AI D2XWFKG-090NL
- processorIntel Core Ultra 7
- ram16GB
- opslag1TB SSD
- gpuRTX 5060
- scherm16" Quad HD 240Hz
Een Quad HD-scherm op 240Hz en 1TB opslag bij een RTX 5060, voor wie scherp beeld en hoge framerates allebei belangrijk vindt
Koop dit niet als: je 32GB RAM wilt. Dan is de MSI Vector A16 HX verderop in deze lijst een betere match, al zit je daar met een RTX 5070 Ti ook een prijsklasse hoger
Lenovo IdeaPad Pro 5 16IAH10
- processorIntel Core Ultra 9 285H
- ram32GB LPDDR5X
- opslag1TB SSD
- scherm16" 2880x1800 OLED, 120Hz, 500 nits
- gewicht1,72kg
16 inch OLED-scherm op 2,8K en 500 nits, een 16-core Core Ultra 9 285H en 32GB werkgeheugen met 1TB opslag, in een behuizing van 1,72kg met een accu van 84Wh
Let op
Het geheugen zit vastgesoldeerd, dus de 32GB blijft 32GB. Er zit geen aparte videokaart in, alleen de ingebouwde Intel Arc
Koop dit niet als: je zware 3D-renders of GPU-versnelde videobewerking doet. Daarvoor mist hij een aparte videokaart, dan zijn de Legion Pro 5 of de ASUS ProArt in deze lijst een betere keuze. Het OLED-paneel is bovendien glanzend, dus in een lichte werkomgeving kan het reflecteren
Met AMD
En vier met een Ryzen-chip:
ASUS Vivobook S14 OLED M3407KA-SFNADW
- processorAMD Ryzen AI 5 330
- ram16GB LPDDR5
- opslag512GB SSD
- scherm14" OLED 1920x1200
- kaartlezerGeen
Goedkoopste OLED-model in deze categorie: een 14 inch OLED-paneel op 1920x1200 in een licht chassis, met een Copilot-NPU van 50 TOPS
Koop dit niet als: je zwaarder fotowerk of 3D doet. De Ryzen AI 5 330 is een instapchip met vier kernen en er zit geen aparte videokaart in. Let ook op: dit model wordt zonder oplader geleverd, opladen gaat via USB-C
Lenovo ThinkBook 14 G7 ARP
- processorAMD Ryzen 5
- ram16GB
- opslag512GB SSD
- scherm14" Full HD 16:10 IPS
- osWindows 11 Pro
- gewicht1,38kg
- garantie2 jaar
AMD-alternatief in dezelfde prijsklasse, 4,3 sterren (13 reviews)
Koop dit niet als: je bedrijfssoftware gebruikt die specifiek Intel vereist. Check dat vooraf bij je IT-afdeling
Acer Nitro 18 AI AN18-61-R0NJ
- processorAMD Ryzen AI 7
- ram32GB
- opslag1TB SSD
- gpuRTX 5070 Ti
- scherm18" Quad HD 165Hz
18" groot scherm met 32GB RAM voor dezelfde prijsklasse als de 16"-modellen
Koop dit niet als: je een compacte laptop zoekt om mee te reizen. 18" is fors en zwaar
MSI Vector A16 HX A8WHG-041NL
- processorAMD Ryzen 9 8940HX
- ram32GB DDR5
- opslag2TB SSD
- gpuRTX 5070 Ti
- scherm16" 2560x1600 240Hz IPS
- gewicht2,7kg
Ryzen 9 met 16 cores, RTX 5070 Ti en 2TB opslag. Met 32GB werkgeheugen ook geschikt voor zware creatieve taken zoals videobewerking naast het gamen
Let op
Met 2,7kg geen laptop die je graag elke dag meesjouwt
Koop dit niet als: je budgetbewust bent. De ASUS ROG Strix G16 verderop in deze lijst heeft dezelfde RTX 5070 Ti, voor zo'n 400 euro minder. Je levert dan wel de helft van het werkgeheugen en van de opslag in
Twijfel je welke categorie bij jou past? Doe de Kompascheck, dan krijg je binnen een minuut twee of drie gerichte suggesties.
Welke processor bij welk gebruik?
Een paar concrete richtlijnen per gebruiksdoel:
- Mailen, browsen, Office, Netflix: een i3 of Core 3 van een recente generatie is hier gewoon genoeg, ook een Ryzen 5. Meer CPU kopen levert je in dit gebruik nauwelijks iets op. Steek je geld liever in 16GB RAM en een fatsoenlijke SSD, want dat merk je wél elke dag. Zie ook onze RAM-gids.
- Studie: i3 of Core 5, of Ryzen 5, met 16GB RAM. Alleen bij een technische studie met CAD, simulaties of veel programmeerwerk ga je naar Core Ultra 7 of Ryzen AI 7. Voor die eerste groep is er een aparte gids over laptops voor AutoCAD.
- Thuisgebruik voor het hele gezin: Core 5 of Ryzen 5 met 16GB. Dat is jarenlang genoeg voor meerdere gebruikers en veel open tabbladen tegelijk.
- Zakelijk werk met veel tabbladen, Teams en Excel: Core Ultra 5 of 7, of Ryzen AI 5 of 7. Hier telt accuduur zwaar mee, dus Intel Series 3 in een U-model is een veilige keuze.
- Fotobewerking en lichte videobewerking: Core Ultra 7 (bij voorkeur een X-model met sterke Arc-graphics) of Ryzen AI 9. Bij video wordt 32GB RAM belangrijker dan een snellere CPU.
- Zware videobewerking en 3D: Core Ultra 9 386H of Ryzen AI 9 HX, plus een losse videokaart. Of een MacBook Pro, zie hieronder.
- Gaming: hier is de videokaart bepalend, niet de CPU. Een Core Ultra 7 of Ryzen 7 met een RTX 5060 verslaat een Core Ultra 9 met een RTX 5050 in vrijwel elke game. Betaal niet extra voor een snellere processor in een gaming-laptop, betaal voor de GPU.
- Lokale AI-modellen draaien: verderop in dit artikel meer over RTX Spark. Kort gezegd gaat het hier om geheugen en GPU-kracht, niet om de CPU.
En Apple dan? De M-chips in het kort
Apple bouwt sinds 2020 zijn eigen chips, de M-serie. Dat zijn ARM-chips, geen x86 zoals Intel en AMD. Ze combineren CPU, GPU, NPU en geheugen op één pakket, met wat Apple "unified memory" noemt: één geheugenpool die CPU en GPU delen. De huidige stand van zaken: Apple bracht in maart 2026 de MacBook Air met M5 uit, plus MacBook Pro-modellen met de nieuwe M5 Pro en M5 Max. De M5 Pro en M5 Max hebben een 18-core CPU, tot een 20-core GPU bij de Pro en tot 40 cores bij de Max, en tot 128GB unified memory bij de Max-configuraties.
Waarom een Mac verrassend goed is voor lokale AI
Dit is het punt dat bij Apple bijna altijd wordt overgeslagen, terwijl het misschien wel het sterkste argument is. Bij een Windows-laptop is het videogeheugen van je losse GPU de harde grens. Een RTX 5070 Ti-laptop heeft 12GB VRAM, en daarmee draai je modellen tot ongeveer 14 miljard parameters comfortabel. Groter past simpelweg niet, hoeveel gewoon RAM je er ook naast zet. Bij een Mac bestaat die scheiding niet. CPU en GPU delen dezelfde geheugenpool, dus vrijwel al je geheugen is bruikbaar als modelgeheugen. Concreet:
- M5 met 16GB: modellen tot ongeveer 8B, gequantiseerd
- M5 met 24 of 32GB: modellen tot ongeveer 14B tot 32B, gequantiseerd
- M5 Pro met 48 tot 64GB: modellen tot ongeveer 70B, gequantiseerd
- M5 Max met 128GB: de grootste modellen die je op een laptop kunt draaien
Een MacBook Air met M5 en 24GB is daarmee al bruikbaar om lokaal met LLM's te experimenteren, en dat kost je een fractie van een RTX Spark-laptop. Dat maakt het de goedkoopste serieuze instap in lokale AI die er nu is.
De keerzijden, en die zijn reëel
Een paar dingen om in gedachten te houden:
- Geen CUDA: vrijwel de hele AI-softwarewereld is op CUDA gebouwd. Op een Mac werk je via MLX, llama.cpp of Ollama. Dat draait prima voor het draaien van taalmodellen, maar zodra je gaat finetunen, met beeldgeneratie aan de slag gaat of een tutorial volgt die CUDA veronderstelt, loop je vast of moet je omwegen zoeken.
- Snelheid versus capaciteit: een Mac kan grote modellen laden, maar hij is per token trager dan een echte NVIDIA-GPU. Je ruilt snelheid in voor de mogelijkheid om überhaupt zo'n model te draaien.
- Geheugenbandbreedte verschilt sterk: de Max-chips hebben aanzienlijk meer bandbreedte dan de gewone M5, en juist die bandbreedte bepaalt hoe vlot een groot model antwoordt. Twee Macs met 64GB kunnen dus behoorlijk verschillend presteren.
- Nu kiezen is voor altijd: geheugen bijplaatsen kan niet. Wil je hier serieus mee bezig zijn, dan is 32GB het praktische minimum bij aanschaf.
Dat is precies de spanning waar RTX Spark straks in springt: dezelfde unified-memory-aanpak, maar dan mét CUDA. Zie het hoofdstuk verderop.
Wanneer is een Mac de betere keuze?
Een paar situaties waarin wij zelf eerder naar een Mac zouden kijken:
- Videobewerking en fotografie: de prestaties per watt zijn nog steeds ongeëvenaard, en je haalt hetzelfde tempo op accu als aan de stroom. Dat kan geen Windows-laptop.
- Je zit al in het Apple-ecosysteem met iPhone en iPad.
- Je wilt een laptop die vijf tot zeven jaar meegaat zonder gedoe.
Wanneer niet?
En een paar situaties waarin we het zouden afraden:
- Gaming: de game-ondersteuning is nog steeds mager.
- Specifieke Windows-software die alleen voor Windows bestaat, en dat is in Nederland bij veel zakelijke en administratieve pakketten nog altijd zo.
- Krap budget: onder de 1000 euro heb je bij Windows aanzienlijk meer keuze.
- Je wilt achteraf RAM of SSD bijplaatsen: dat kan niet, bij geen enkele Mac. Wat je koopt, heb je voor altijd.
Dat laatste punt is het belangrijkste bij een Mac: kies bij aanschaf meteen genoeg geheugen. 16GB is het nieuwe minimum, 24 of 32GB als je serieus bewerkt.
En Snapdragon X? Ook kort
Qualcomm maakt sinds 2024 Snapdragon X-chips voor Windows-laptops. Ook ARM, net als Apple. Je vindt ze vooral in Copilot+ PC's zoals de Microsoft Surface Laptop. Op CES 2026 kondigde Qualcomm de Snapdragon X2 Plus aan, met de claim van 35% meer snelheid en 43% minder verbruik. Het sterke punt is de accuduur: deze laptops draaien vaak een volle werkdag en meer, en ze zijn stil omdat ze weinig warmte produceren. Het zwakke punt is dat ARM betekent dat x86-software via emulatie draait. Windows doet dat inmiddels behoorlijk goed, en voor browsen, Office en Teams merk je er niets van. Maar bij oudere zakelijke software, VPN-clients, printerdrivers, boekhoudpakketten en vooral games loop je nog geregeld tegen problemen aan. Ons advies: koop een Snapdragon-laptop alleen als je precies weet welke programma's je gebruikt en je hebt gecontroleerd dat ze ondersteund worden. Voor iemand die "gewoon een laptop" wil, is Intel of AMD nog steeds de veiligere keuze. Zoek je vooral een laptop met lange accuduur om mee te reizen, dan is Snapdragon wél een serieuze optie: welke modellen we daarvoor aanraden staat in onze gids voor een laptop voor op reis.
RTX Spark: de grootste verandering sinds jaren
Dit is het onderdeel waar we op LaptopKompas het meest naar uitkijken, en tegelijk het onderdeel waar de meeste onzin over wordt geschreven.
Wat is het?
RTX Spark is een ARM-gebaseerde system-on-chip van NVIDIA voor Windows-laptops en compacte desktops, samen met Microsoft aangekondigd op 31 mei 2026. Het combineert een 20-core NVIDIA Grace-CPU met een Blackwell RTX-GPU en unified memory, bedoeld voor lokale AI, creatief werk en gaming op Windows on ARM. Het platform biedt tot 128GB unified memory en tot één petaflop aan AI-prestaties in een laptop. MediaTek werkte mee aan het CPU-ontwerp, dat via NVIDIA's NVLink-C2C-verbinding aan de GPU hangt. Waarom dat groot is: NVIDIA zit al jaren in vrijwel elke gaming- en AI-laptop, maar altijd als losse videokaart naast een Intel- of AMD-processor. Nu maakt NVIDIA de hele chip zelf, inclusief de CPU. Dat is precies de zet die Apple in 2020 maakte, en die pakte goed uit.
Wanneer en van wie?
NVIDIA zegt dat RTX Spark-laptops en compacte desktops in het najaar van 2026 beschikbaar komen van Asus, Dell, HP, Lenovo, Microsoft en MSI, met Acer en Gigabyte later. Microsoft kondigde de Surface Laptop Ultra aan als een van de eerste RTX Spark-laptops. ASUS heeft twee creator-laptops aangekondigd op basis van RTX Spark, de ProArt P16 en ProArt P14, met tot 128GB unified memory, gericht op 3D-bestanden van 90GB+ en 12K-videobewerking volledig lokaal. De huidige ProArt P16 staat al in onze creatief-categorie, dus dat is een directe opvolger om in de gaten te houden. Lees ook onze uitgebreide blik op de ASUS ProArt P16 (H7607).
Wat kost het?
De eerste prijzen zijn bekend. In Nederland kostte de ASUS ProArt P16 bij de introductie €4.199 met 48GB geheugen, €4.999 met 64GB en €6.499 met 128GB, inclusief btw. In de Verenigde Staten begint hij op $2.799,99, exclusief belasting, met 24GB geheugen. Bij bol.com zijn de 64GB- en 128GB-uitvoering leverbaar. De 48GB-uitvoering is niet meer te koop. Dit is geen product voor de gemiddelde koper.
ASUS ProArt P16 H7607BA-SE030X (RTX Spark, 64GB)
- processorNVIDIA RTX Spark N1X (20-core)
- ram64GB unified memory
- opslag1TB SSD
- gpuBlackwell GPU (6.144 cores)
- scherm16" 4K OLED touchscreen (3840x2400) 120Hz
- gewicht1,77kg
- kleurNano Black
64GB unified memory die processor en GPU delen: voor modellen tot ongeveer 90B parameters (gequantiseerd), zonder losse VRAM-limiet. De enige uitvoering in zwart, met 1,77kg en een 4K OLED-touchscreen
Let op
Leverbaar bij bol.com. Zonder oplader in de doos (het toestel laadt tot 140W via USB-C). Het geheugen zit vast op het moederbord, en dit is een Windows on ARM-laptop: oudere x86-software draait via emulatie of soms niet
Koop dit niet als: je afhankelijk bent van software die niet op Windows on ARM draait
ASUS ProArt P16 H7607BA-SE181X (RTX Spark, 128GB)
- processorNVIDIA RTX Spark N1X (20-core)
- ram128GB unified memory
- opslag1TB SSD
- gpuBlackwell GPU (6.144 cores)
- scherm16" 4K OLED touchscreen (3840x2400) 120Hz
- gewicht1,77kg
- kleurNeo White
128GB unified memory die processor en GPU delen: voor modellen tot ongeveer 120B parameters (gequantiseerd), zoals NVIDIA zelf aangeeft. Het ruimste geheugen van de drie ProArt P16-uitvoeringen, in een laptop van 1,77kg
Let op
Leverbaar bij bol.com. Zonder oplader in de doos (het toestel laadt tot 140W via USB-C). Het geheugen zit vast op het moederbord, en dit is een Windows on ARM-laptop: oudere x86-software draait via emulatie of soms niet
Koop dit niet als: je geen modellen boven ongeveer 90B draait: dan betaal je fors meer dan voor de 64GB-uitvoering voor geheugen dat je niet gebruikt
Waarom 128GB unified memory het echte verhaal is
Dit is het punt dat in de meeste artikelen ondersneeuwt. Als je een AI-model lokaal wilt draaien, is de beperkende factor bijna altijd het videogeheugen. Een RTX 5070 Ti-laptop heeft 12GB VRAM, en daar passen modellen tot ongeveer 14 miljard parameters redelijk in. Wil je grotere modellen draaien, dan houdt het op. Bij unified memory delen CPU en GPU dezelfde geheugenpool. Met 128GB kun je modellen draaien die op geen enkele normale laptop passen. Dat is exact dezelfde reden dat mensen een MacBook Pro met 128GB kopen voor AI-werk, alleen komt daar nu een Windows-alternatief bij met een belangrijke toevoeging: CUDA draait native op RTX Spark. Vrijwel de complete AI-softwarewereld is op CUDA gebouwd, en dat is iets wat Apple niet heeft.
En gamen?
NVIDIA-topman Jensen Huang stelde dat kopers minstens 100 fps op 1440p mogen verwachten in moderne AAA-games. Wees hier voorzichtig mee: dat is een fabrikantsclaim bij de aankondiging, geen onafhankelijke test. Er is inmiddels wel een eerste indicatie: een prototype van de Surface Laptop Ultra met RTX Spark scoorde 1386 punten in Cinebench 2024 multi-core, achter een 12-core MacBook M4 Pro, en de 3DMark-resultaten kwamen ongeveer overeen met een desktop RTX 3060 of 3060 Ti. Dat is duidelijk minder dan de marketing suggereert, maar het ging om pre-release drivers op een prototype, dus definitieve conclusies zijn nog niet te trekken.
Moet je erop wachten?
Nee, waarschijnlijk niet, als je:
- een gewone laptop zoekt voor werk, studie of thuisgebruik. Dit wordt een duur nicheproduct.
- nu een laptop nodig hebt. Najaar 2026 betekent in de praktijk vaak beperkte voorraad in Nederland tot begin 2027.
- vooral gamet. Een gaming-laptop met een RTX 5070 of 5070 Ti is nu al sneller, goedkoper en zonder emulatierisico.
Misschien wel, als je:
- lokaal grote taalmodellen wilt draaien en anders naar een MacBook Pro met 128GB zou kijken. Dan is wachten tot de eerste onafhankelijke tests verstandig.
- zwaar creatief werk doet met grote bestanden en de accuduur van ARM wilt combineren met CUDA-versnelling.
En houd het emulatiepunt in het achterhoofd: RTX Spark is Windows on ARM, met dezelfde softwarevraagtekens als Snapdragon. Alleen dan bij software die veel duurder en specialistischer is, waar compatibiliteitsproblemen dus zwaarder wegen. Kijk goed of jouw plug-ins, codecs en drivers ondersteund worden voordat je zoiets bestelt.
Drie fouten die we vaak zien
Deze zien we het vaakst terugkomen:
- Betalen voor een i7 en bezuinigen op RAM. Een i5 met 16GB voelt in het dagelijks gebruik sneller dan een i7 met 8GB. Altijd.
- Denken dat een hoger nummer een nieuwere chip is. Een Core i7 van de 12e generatie is ouder dan een Core Ultra 5 van Series 3. Kijk naar de generatie, niet naar het cijfer achter de i of de Ultra.
- De NPU-TOPS als prestatiemaat gebruiken. Die zeggen alleen iets over Copilot+-functies. Ze zeggen niets over hoe snel je laptop opstart, Excel opent of een game draait.
Samengevat
Voor de meeste mensen is de keuze tussen Intel en AMD niet de belangrijkste beslissing bij het kopen van een laptop. Genoeg RAM, een fatsoenlijke SSD en een goed scherm hebben meer invloed op hoe je laptop dagelijks aanvoelt. Als vuistregel:
- Lange accuduur en dun formaat: Intel Core Ultra Series 3, of Snapdragon X als je zeker weet dat je software werkt.
- Veel cores voor je geld: AMD Ryzen AI.
- Gaming: kies op videokaart, niet op processormerk.
- Video, foto en lange werkdagen zonder stopcontact: MacBook.
- Lokale AI met grote modellen: wacht op de eerste tests van RTX Spark, of kijk naar een AMD Ryzen AI MAX-laptop of een MacBook Pro met veel geheugen.
Veelgestelde vragen
Is Intel of AMD beter voor gaming?
Voor gaming maakt het merk van de processor weinig uit. De videokaart bepaalt vrijwel volledig hoeveel fps je haalt. Kies de laptop met de sterkste GPU binnen je budget, en kijk pas daarna naar de CPU.
Is een Ryzen 7 beter dan een Core i7?
Niet automatisch. De nummers 7 bij AMD en 7 bij Intel geven alleen aan waar de chip in het eigen assortiment van dat merk staat. Een Ryzen 7 van vier jaar oud is trager dan een recente Core Ultra 5.
Draait alle software op zowel Intel als AMD?
Ja. Beide gebruiken de x86-architectuur, dus er is geen Windows-programma dat op de één wel en op de ander niet werkt. Bij ARM-laptops (Snapdragon X, RTX Spark, Apple M) ligt dat wél anders.
Wat is het verschil tussen Ryzen AI 300 en Ryzen AI 400?
Vrijwel niets. De 400-serie gebruikt dezelfde Zen 5-cores, dezelfde RDNA 3.5-graphics en dezelfde XDNA 2-NPU als de 300-serie, met wat hogere kloksnelheden. Een 300-model in de aanbieding is vaak de betere koop.
Heb ik een NPU nodig?
Alleen als je de Copilot+-functies van Windows wilt gebruiken. Voor alle andere taken doet de NPU niets voor je. Laat een NPU dus geen doorslaggevend argument zijn.
Wanneer komt RTX Spark uit?
De eerste laptop, de ASUS ProArt P16, is bij bol.com leverbaar met 64GB of 128GB, voor €4.999 of €6.499. Inmiddels staan er ook RTX Spark-laptops van Lenovo, HP en MSI op bol.com; Dell en Microsoft volgen nog.