Intel vs AMD (Ryzen): welke processor moet je in je laptop hebben?

De processor is het onderdeel waar kopers het meest over twijfelen en waar verkopers het vaakst mee schuiven. "Deze heeft een i7" klinkt goed, maar zegt op zichzelf bijna niets. In deze gids leggen we uit wat Intel en AMD precies zijn, hoe je hun modelnamen leest, waar ze echt van elkaar verschillen, en welke je moet kiezen voor jouw gebruik. Onderaan behandelen we ook de drie andere spelers die inmiddels serieus meetellen: Apple met de M-chips, Qualcomm met Snapdragon X, en NVIDIA met RTX Spark, dat dit najaar landt.

Inhoudsopgave

Spring direct naar een onderdeel:

• Hoe lees je een Intel-modelnaam?
• Hoe lees je een AMD-modelnaam?
• Waar zit het verschil nu echt?
• Intel- en AMD-modellen op LaptopKompas
• Welke processor bij welk gebruik?
• Apple M-chips en lokale AI
• Snapdragon X
• RTX Spark
• Drie fouten die we vaak zien
• Samengevat

Kort samengevat: Intel vs AMD in één oogopslag

De belangrijkste conclusies in één oogopslag:

• Intel en AMD zijn de bedrijven, Core en Ryzen de merknamen. Beide draaien exact dezelfde Windows-software.
• Voor gaming bepaalt de videokaart de prestaties, niet het processormerk.
• Intel Core Ultra Series 3 (Panther Lake) is een echte stap vooruit ten opzichte van de vorige generatie. AMD Ryzen AI 400 is grotendeels een hernoemde Ryzen AI 300.
• AMD geeft je in het middensegment vaak meer cores voor je geld. Intel heeft meestal de betere accuduur en het bredere modelaanbod.
• Een NPU is alleen relevant voor de Copilot+-functies van Windows, niet voor het lokaal draaien van eigen AI-modellen.
• Voor lokale AI-modellen telt geheugen en GPU-kracht, niet de processor. Een MacBook met unified memory is daar nu al goed in; straks komt daar een Windows-alternatief bij met RTX Spark.
• Snapdragon X is alleen een goede keuze als je vooraf hebt gecheckt dat je software de ARM-emulatie aankan.
• RTX Spark landt najaar 2026 met tot 128GB unified memory en CUDA, maar wordt een duur nicheproduct, geen aanrader voor de gemiddelde koper.

Eerst even de naamgeving rechtzetten

"Intel vs Ryzen" is een vergelijking die je overal ziet, maar hij klopt niet helemaal. Intel en AMD zijn de twee bedrijven. Ryzen is de merknaam van AMD's processors, net zoals Core de merknaam van Intel is. De juiste vergelijking is dus:

• Intel: Intel Core en Intel Core Ultra
• AMD: AMD Ryzen en AMD Ryzen AI

Beide maken x86-processors, wat betekent dat ze exact dezelfde Windows-software draaien. Er is geen enkel programma dat wel op Intel werkt en niet op AMD, of andersom. Dat is een misverstand dat we vaak tegenkomen.

Hoe lees je een Intel-modelnaam?

Intel heeft de naamgeving de afgelopen jaren twee keer omgegooid, dus je ziet nu drie generaties door elkaar in de winkel liggen.

De oude naamgeving: Core i3, i5, i7, i9

Deze zie je nog volop bij laptops onder de 800 euro. Voorbeeld: Core i5-13420H. De eerste twee cijfers (13) zijn de generatie, de rest is het modelnummer, de letter aan het eind is het type. Deze chips zijn niet slecht, ze zijn alleen ouder. Voor basisgebruik maakt dat weinig uit.

De nieuwe naamgeving: Core Ultra 5, 7, 9 (met Series-nummer)

Sinds 2023 gebruikt Intel Core Ultra voor de nieuwere chips, met een serienummer erachter. Voorbeeld: Core Ultra 7 258V is Series 2, Core Ultra 7 365 is Series 3.

Wat er in 2026 nieuw is: Core Ultra Series 3

Intel lanceerde Core Ultra Series 3, codenaam Panther Lake, op CES 2026 als het eerste AI PC-platform op het Intel 18A-procedé, met meer dan 200 laptopontwerpen van partners. Pre-orders begonnen op 6 januari 2026 en de eerste laptops lagen vanaf 27 januari in de winkel. Series 3 valt uiteen in drie groepen, en dat onderscheid is belangrijker dan het nummer erachter:

• Core Ultra 5/7 300 (tot Core Ultra 7 365): voor dunne ultrabooks, opvolger van de zuinige Lunar Lake-chips
• Core Ultra X7/X9 300H (tot Core Ultra X9 388H met Arc B390-graphics): krachtige ultrabooks zonder losse videokaart. De X betekent een extra sterke ingebouwde GPU
• Core Ultra 7/9 300H (tot Core Ultra 9 386H): stevige laptops, vaak gecombineerd met een losse videokaart

En dan is er ook nog Core Series 3 zonder "Ultra"

In april 2026 kwam Wildcat Lake uit, een goedkopere afgeleide van Panther Lake die zonder Ultra-branding wordt verkocht als simpelweg Intel Core Series 3, gericht op budgetlaptops. Prima voor mail, browsen en Office, maar verwacht niet de graphics- of AI-prestaties van de volle Series 3.

De letters achteraan bij Intel

Wat de letter aan het eind van een Intel-modelnummer betekent:

• U: zuinig, laag vermogen. Te vinden in dunne laptops met lange accuduur
• V: zeer zuinig (Series 2). Te vinden in ultrabooks
• H: krachtiger, meer warmte. Te vinden in werk- en gaming-laptops
• HX: desktopklasse. Te vinden in zware gaming- en workstationlaptops

Hoe lees je een AMD-modelnaam?

AMD heeft er ook een potje van gemaakt, met dank aan de toevoeging "AI". Ryzen 3, 5, 7, 9 volgt dezelfde logica als Intel: hoger nummer is krachtiger. Voorbeeld: Ryzen 5 7530U. Ryzen AI 5, 7, 9 is de nieuwere lijn met een NPU aan boord. De 300-serie kwam in 2025, de 400-serie in 2026.

Wat er in 2026 nieuw is: Ryzen AI 400

AMD lanceerde de Ryzen AI 400-serie, codenaam Gorgon Point, op CES 2026: zeven modellen, van de 4-core Ryzen AI 5 430 tot de 12-core Ryzen AI 9 HX 475. Alle modellen combineren Zen 5- en Zen 5c-cores met een XDNA 2-NPU en een RDNA 3.5-iGPU. Het topmodel heeft 60 NPU TOPS en een Radeon 890M met 16 compute units.

Hier komt het eerlijke verhaal, en dit ga je bij de meeste verkopers niet horen: de Ryzen AI 400-chips gebruiken exact dezelfde architecturen als de Ryzen AI 300-serie van vorig jaar (Zen 5, RDNA 3.5, XDNA 2), AMD heeft er vooral wat extra prestaties uitgeperst via optimalisaties. Bij de hogere Ryzen AI 9-modellen is het feitelijk alleen een naamswijziging, dus als je in 2026 een nieuw model boven een 2025-model kiest, doe dat dan om andere redenen dan verwachte prestatiewinst. Praktisch koopadvies: een laptop met Ryzen AI 300 die nu in de uitverkoop staat, is vaak een betere deal dan hetzelfde model met een 400-nummer erop. Check dan wel of die uitverkoopprijs echt lager is dan normaal, zie laptop kopen op Black Friday. Bij Intel ligt dat anders, daar is Series 3 wél een echte stap vooruit ten opzichte van de vorige generatie.

De letters bij AMD

Wat de letters bij AMD betekenen:

• U: zuinig, dunne laptops
• H: krachtiger
• HX / HX 3D: de zwaarste modellen, gaming en workstations
• MAX: grote iGPU en veel gedeeld geheugen, zie het AI-hoofdstuk verderop

Waar zit het verschil nu echt?

Als je puur naar prestaties kijkt, zijn Intel en AMD in dezelfde prijsklasse dicht bij elkaar. De verschillen zitten in vijf dingen.

Ingebouwde graphics

Jarenlang was dit AMD's grootste voorsprong: de Radeon-iGPU's waren duidelijk sneller dan Intel's, wat betekende dat je zonder losse videokaart nog wat kon gamen of video kon bewerken. Met de Arc-graphics in de Core Ultra X-modellen heeft Intel dat gat grotendeels gedicht. Bij laptops zonder losse videokaart is dit nog steeds het belangrijkste punt om op te letten, maar niet meer automatisch een AMD-voordeel.

Accuduur

Intel loopt hier momenteel voor bij de dunne ultrabooks, vooral sinds Lunar Lake en nu Panther Lake. AMD is niet slecht, maar de zuinigste laptops van dit moment zijn overwegend Intel of ARM. Let wel op: accuduur wordt net zo hard bepaald door de accucapaciteit en het scherm als door de processor. Een OLED-scherm op vol vermogen kost meer stroom dan het verschil tussen twee CPU's.

Prijs per core

AMD geeft je in het middensegment vaak meer cores voor hetzelfde geld. Dat merk je bij taken die alle cores tegelijk gebruiken: video renderen, bestanden inpakken, compileren, virtuele machines. Bij alledaags gebruik merk je er weinig van.

De NPU

Beide hebben nu een NPU, een aparte chip voor AI-taken zoals achtergrondwazigheid in Teams, live-ondertiteling en de Copilot+-functies van Windows. Voor een Copilot+ PC-label is 40+ TOPS nodig, en zowel Intel Series 3 als Ryzen AI halen dat ruim. Wat dat label in de praktijk oplevert en welke chips er precies onder vallen, staat in onze gids over de Copilot+ laptop. Belangrijk om te weten: de NPU heeft niets te maken met het draaien van grote AI-modellen zoals Llama of Qwen. Daar heb je GPU-kracht en geheugen voor nodig, niet de NPU.

Beschikbaarheid en variatie

Intel zit in veel meer modellen. Zoek je een specifieke laptop (een bepaald scherm, formaat of toetsenbord), dan is de kans groter dat de AMD-variant er simpelweg niet is in Nederland. Dat is een saaie reden, maar in de praktijk vaak doorslaggevend.

Intel of AMD: waar je in de praktijk tegenaan loopt

Bij Intel is de naamgeving zelf het grootste ergernispunt: i5, Core 5, Core Ultra 5 en Core Ultra X5 liggen letterlijk naast elkaar in dezelfde winkel, en de winkel maakt zelden duidelijk welke ouder is dan de andere. Daar staat tegenover dat Intel vaker Thunderbolt standaard meelevert, prettig zodra je een dock of extern scherm aansluit, en dat je bij zakelijke laptops en beheersoftware doorgaans de beste ondersteuning hebt. In het middensegment betaal je voor dat gemak wel vaak met minder cores voor hetzelfde geld.

AMD geeft je in diezelfde prijsklasse meestal meer cores, en de Radeon-graphics zijn met name in de Ryzen AI 9- en MAX-modellen sterk, ook in gaming-laptops waar de CPU vooral genoeg hoeft te zijn en de videokaart het werk doet. Het aanbod in Nederland is kleiner, dus reken erop dat je niet altijd de exacte configuratie vindt die je zoekt. Let ook op oudere modellen: de Ryzen 7000-serie met een "30" erin (7530U bijvoorbeeld) is stiekem hergebruikte oudere techniek, net als de eerder genoemde 400-serie die grotendeels een hernoemde 300-serie is. Wie nu specifiek voor lokale AI koopt, kijkt bij AMD het beste naar de MAX-lijn.

Intel- en AMD-modellen op LaptopKompas

Een paar laptops uit onze categorieën, zodat je ziet waar welk merk terechtkomt.

Met Intel

Vijf voorbeelden uit onze lijst, van zakelijk instapmodel tot gaming:

Lenovo V14 G5 IRL

€ 569,00Prijs gecontroleerd op 25 september 2026

×Bekijk alle foto's op bol.com

• processorIntel Core i5-13420H
• ram8GB DDR5, uitbreidbaar tot 32GB
• opslag512GB SSD
• scherm14" Full HD, TN-paneel
• gewicht1,37kg

i5-13420H is een echte H-serie processor, duidelijk vlotter dan de instapmodellen hierboven, voor 50 tot 95 euro meer. Het 8GB-reepje zit in een los slot en het tweede slot is leeg, dus je prikt er later zelf geheugen bij. Met 1,37kg het lichtste toestel in deze lijst

Koop dit niet als: je geen zin hebt om zelf geheugen bij te plaatsen. Dan is de ASUS Vivobook Go 14 in deze lijst met 16GB uit de doos makkelijker. Het scherm hier is ook niets bijzonders: 60Hz, 250 cd/m2 en een TN-paneel, dus mindere kleuren en kijkhoeken dan IPS

Bekijk op bol.com

HP 250R 15.6" G9

€ 599,00Prijs gecontroleerd op 25 september 2026

×Bekijk alle foto's op bol.com

• processorIntel Core i5-1335U
• ram16GB DDR4
• opslag512GB SSD
• scherm15.6" Full HD VA
• osWindows 11 Pro
• gewicht1,79kg

Budget-zakelijk met Windows 11 Pro uit de doos, 16GB RAM en een groter 15.6"-scherm dan de meeste in deze lijst

VA-scherm in plaats van IPS, dus minder scherpe kijkhoeken, en het geheugen is niet uitbreidbaar

Koop dit niet als: je licht en compact wilt reizen. Met 1,79kg is dit een van de zwaardere modellen in de zakelijke lijst

Bekijk op bol.com

HP OmniBook 5 16-ba1751nd

€ 769,00Prijs gecontroleerd op 25 september 2026

×Bekijk alle foto's op bol.com

• processorIntel Core i5-1334U
• ram16GB
• opslag1TB SSD
• scherm16" 2K

Groter scherm en meer opslag voor wie een 'uitgebreide' thuislaptop wil

Koop dit niet als: je zo goedkoop mogelijk uit wilt. Er staan goedkopere modellen in deze lijst die het dagelijkse werk net zo goed doen

Bekijk op bol.com

ASUS Vivobook S16 S3607AA-SH016W

€ 1.409,00Prijs gecontroleerd op 25 september 2026

×Bekijk alle foto's op bol.com

• processorIntel Core Ultra 7
• ram32GB LPDDR5X
• opslag1TB SSD
• scherm16" WUXGA OLED, 144Hz
• kleurweergave95% DCI-P3
• kaartlezerGeen

16" OLED-scherm met 95% DCI-P3 kleurdekking, 32GB RAM en 1TB opslag voor een scherpe prijs

Koop dit niet als: je een dedicated GPU nodig hebt voor 3D of zware videobewerking. Er zit alleen de geïntegreerde Intel Graphics in

Bekijk op bol.com

MSI Crosshair 16 HX AI D2XWFKG-090NL

€ 1.649,00Prijs gecontroleerd op 25 september 2026

×Bekijk alle foto's op bol.com

• processorIntel Core Ultra 7
• ram16GB
• opslag1TB SSD
• gpuRTX 5060
• scherm16" Quad HD 240Hz

Een Quad HD-scherm op 240Hz en 1TB opslag bij een RTX 5060, voor wie scherp beeld en hoge framerates allebei belangrijk vindt

Koop dit niet als: je 32GB RAM wilt. Dan is de GIGABYTE GAMING A16 PRO verderop in deze lijst een betere match, al zit je daar met een RTX 5070 Ti ook een prijsklasse hoger

Bekijk op bol.com

Met AMD

En vijf met een Ryzen-chip:

Lenovo V15 G4

€ 509,00Prijs gecontroleerd op 25 september 2026

×Bekijk alle foto's op bol.com

• processorAMD Ryzen 3 7320U
• ram16GB DDR5
• opslag512GB SSD
• scherm15.6" Full HD TN
• osWindows 11 Pro

Goedkoopste zakelijke optie met Windows 11 Pro, 16GB DDR5 en 512GB SSD. Er zit een draadloze muis van Gembird bij

TN-scherm in plaats van IPS en het geheugen zit vastgesoldeerd, dus niet uitbreidbaar

Koop dit niet als: je serieus multitaskt met veel programma's tegelijk of een vingerafdruklezer nodig hebt. Die zit er niet op

Bekijk op bol.com

Lenovo ThinkBook 14 G7 ARP

€ 859,00Prijs gecontroleerd op 25 september 2026

×Bekijk alle foto's op bol.com

• processorAMD Ryzen 5
• ram16GB
• opslag512GB SSD
• scherm14" Full HD 16:10 IPS
• osWindows 11 Pro

AMD-alternatief in dezelfde prijsklasse, 4,3 sterren (13 reviews)

Koop dit niet als: je bedrijfssoftware gebruikt die specifiek Intel vereist. Check dat vooraf bij je IT-afdeling

Bekijk op bol.com

Lenovo Yoga Slim 7 14AKP10 (Ryzen AI 5)

€ 1.199,00Prijs gecontroleerd op 25 september 2026

×Bekijk alle foto's op bol.com

• processorAMD Ryzen AI 5 340
• ram16GB LPDDR5X
• opslag512GB SSD
• scherm14" WUXGA OLED, 1920x1200, 600 nits
• kaartlezerGeen

14" OLED-scherm van 600 nits, Copilot+ gecertificeerd (50 TOPS NPU) en met 1,19kg een van de lichtste modellen in deze lijst

Geen dedicated GPU, en het geheugen zit vastgesoldeerd op 16GB

Koop dit niet als: je (lichte) videobewerking met een dedicated GPU wilt. Voor dat werk kijk je beter naar een creatief-model met een RTX-kaart

Bekijk op bol.com

Acer Nitro 18 AI AN18-61-R0NJ

€ 2.494,00Prijs gecontroleerd op 25 september 2026

×Bekijk alle foto's op bol.com

• processorAMD Ryzen AI 7
• ram32GB
• opslag1TB SSD
• gpuRTX 5070 Ti
• scherm18" Quad HD 165Hz

18" groot scherm met 32GB RAM voor dezelfde prijsklasse als de 16"-modellen

Koop dit niet als: je een compacte laptop zoekt om mee te reizen. 18" is fors en zwaar

Bekijk op bol.com

MSI Vector A16 HX A8WHG-041NL

€ 2.499,00Prijs gecontroleerd op 25 september 2026

×Bekijk alle foto's op bol.com

• processorAMD Ryzen 9 8940HX
• ram32GB DDR5
• opslag2TB SSD
• gpuRTX 5070 Ti
• scherm16" 2560x1600 240Hz IPS
• gewicht2,7kg

Ryzen 9 met 16 cores, RTX 5070 Ti en 2TB opslag. Met 32GB werkgeheugen ook geschikt voor zware creatieve taken zoals videobewerking naast het gamen

Met 2,7kg geen laptop die je graag elke dag meesjouwt

Koop dit niet als: je budgetbewust bent. De GIGABYTE GAMING A16 PRO verderop in deze lijst heeft dezelfde RTX 5070 Ti en ook 32GB, voor ruim 550 euro minder. Je levert dan wel de helft van de opslag in

Bekijk op bol.com

Twijfel je welke categorie bij jou past? Doe de Kompascheck, dan krijg je binnen een minuut twee of drie gerichte suggesties.

Welke processor bij welk gebruik?

Een paar concrete richtlijnen per gebruiksdoel:

• Mailen, browsen, Office, Netflix: een i3 of Core 3 van een recente generatie is hier gewoon genoeg, ook een Ryzen 5. Meer CPU kopen levert je in dit gebruik nauwelijks iets op. Steek je geld liever in 16GB RAM en een fatsoenlijke SSD, want dat merk je wél elke dag. Zie ook onze RAM-gids.
• Studie: i3 of Core 5, of Ryzen 5, met 16GB RAM. Alleen bij een technische studie met CAD, simulaties of veel programmeerwerk ga je naar Core Ultra 7 of Ryzen AI 7. Voor die eerste groep is er een aparte gids over laptops voor AutoCAD.
• Thuisgebruik voor het hele gezin: Core 5 of Ryzen 5 met 16GB. Dat is jarenlang genoeg voor meerdere gebruikers en veel open tabbladen tegelijk.
• Zakelijk werk met veel tabbladen, Teams en Excel: Core Ultra 5 of 7, of Ryzen AI 5 of 7. Hier telt accuduur zwaar mee, dus Intel Series 3 in een U-model is een veilige keuze.
• Fotobewerking en lichte videobewerking: Core Ultra 7 (bij voorkeur een X-model met sterke Arc-graphics) of Ryzen AI 9. Bij video wordt 32GB RAM belangrijker dan een snellere CPU.
• Zware videobewerking en 3D: Core Ultra 9 386H of Ryzen AI 9 HX, plus een losse videokaart. Of een MacBook Pro, zie hieronder.
• Gaming: hier is de videokaart bepalend, niet de CPU. Een Core Ultra 7 of Ryzen 7 met een RTX 5060 verslaat een Core Ultra 9 met een RTX 5050 in vrijwel elke game. Betaal niet extra voor een snellere processor in een gaming-laptop, betaal voor de GPU.
• Lokale AI-modellen draaien: verderop in dit artikel meer over RTX Spark. Kort gezegd gaat het hier om geheugen en GPU-kracht, niet om de CPU.

En Apple dan? De M-chips in het kort

Apple bouwt sinds 2020 zijn eigen chips, de M-serie. Dat zijn ARM-chips, geen x86 zoals Intel en AMD. Ze combineren CPU, GPU, NPU en geheugen op één pakket, met wat Apple "unified memory" noemt: één geheugenpool die CPU en GPU delen. De huidige stand van zaken: Apple bracht in maart 2026 de MacBook Air met M5 uit, plus MacBook Pro-modellen met de nieuwe M5 Pro en M5 Max. De M5 Pro en M5 Max hebben een 18-core CPU, tot een 20-core GPU bij de Pro en tot 40 cores bij de Max, en tot 128GB unified memory bij de Max-configuraties.

Waarom een Mac verrassend goed is voor lokale AI

Dit is het punt dat bij Apple bijna altijd wordt overgeslagen, terwijl het misschien wel het sterkste argument is. Bij een Windows-laptop is het videogeheugen van je losse GPU de harde grens. Een RTX 5070 Ti-laptop heeft 12GB VRAM, en daarmee draai je modellen tot ongeveer 14 miljard parameters comfortabel. Groter past simpelweg niet, hoeveel gewoon RAM je er ook naast zet. Bij een Mac bestaat die scheiding niet. CPU en GPU delen dezelfde geheugenpool, dus vrijwel al je geheugen is bruikbaar als modelgeheugen. Concreet:

• M5 met 16GB: modellen tot ongeveer 8B, gequantiseerd
• M5 met 24 of 32GB: modellen tot ongeveer 14B tot 32B, gequantiseerd
• M5 Pro met 48 tot 64GB: modellen tot ongeveer 70B, gequantiseerd
• M5 Max met 128GB: de grootste modellen die je op een laptop kunt draaien

Een MacBook Air met M5 en 24GB is daarmee al bruikbaar om lokaal met LLM's te experimenteren, en dat kost je een fractie van een RTX Spark-laptop. Dat maakt het de goedkoopste serieuze instap in lokale AI die er nu is.

De keerzijden, en die zijn reëel

Een paar dingen om in gedachten te houden:

• Geen CUDA: vrijwel de hele AI-softwarewereld is op CUDA gebouwd. Op een Mac werk je via MLX, llama.cpp of Ollama. Dat draait prima voor het draaien van taalmodellen, maar zodra je gaat finetunen, met beeldgeneratie aan de slag gaat of een tutorial volgt die CUDA veronderstelt, loop je vast of moet je omwegen zoeken.
• Snelheid versus capaciteit: een Mac kan grote modellen laden, maar hij is per token trager dan een echte NVIDIA-GPU. Je ruilt snelheid in voor de mogelijkheid om überhaupt zo'n model te draaien.
• Geheugenbandbreedte verschilt sterk: de Max-chips hebben aanzienlijk meer bandbreedte dan de gewone M5, en juist die bandbreedte bepaalt hoe vlot een groot model antwoordt. Twee Macs met 64GB kunnen dus behoorlijk verschillend presteren.
• Nu kiezen is voor altijd: geheugen bijplaatsen kan niet. Wil je hier serieus mee bezig zijn, dan is 32GB het praktische minimum bij aanschaf.

Dat is precies de spanning waar RTX Spark straks in springt: dezelfde unified-memory-aanpak, maar dan mét CUDA. Zie het hoofdstuk verderop.

Wanneer is een Mac de betere keuze?

Een paar situaties waarin wij zelf eerder naar een Mac zouden kijken:

• Videobewerking en fotografie: de prestaties per watt zijn nog steeds ongeëvenaard, en je haalt hetzelfde tempo op accu als aan de stroom. Dat kan geen Windows-laptop.
• Je zit al in het Apple-ecosysteem met iPhone en iPad.
• Je wilt een laptop die vijf tot zeven jaar meegaat zonder gedoe.

Wanneer niet?

En een paar situaties waarin we het zouden afraden:

• Gaming: de game-ondersteuning is nog steeds mager.
• Specifieke Windows-software die alleen voor Windows bestaat, en dat is in Nederland bij veel zakelijke en administratieve pakketten nog altijd zo.
• Krap budget: onder de 1000 euro heb je bij Windows aanzienlijk meer keuze.
• Je wilt achteraf RAM of SSD bijplaatsen: dat kan niet, bij geen enkele Mac. Wat je koopt, heb je voor altijd.

Dat laatste punt is het belangrijkste bij een Mac: kies bij aanschaf meteen genoeg geheugen. 16GB is het nieuwe minimum, 24 of 32GB als je serieus bewerkt.

En Snapdragon X? Ook kort

Qualcomm maakt sinds 2024 Snapdragon X-chips voor Windows-laptops. Ook ARM, net als Apple. Je vindt ze vooral in Copilot+ PC's zoals de Microsoft Surface Laptop. Op CES 2026 kondigde Qualcomm de Snapdragon X2 Plus aan, met de claim van 35% meer snelheid en 43% minder verbruik. Het sterke punt is de accuduur: deze laptops draaien vaak een volle werkdag en meer, en ze zijn stil omdat ze weinig warmte produceren. Het zwakke punt is dat ARM betekent dat x86-software via emulatie draait. Windows doet dat inmiddels behoorlijk goed, en voor browsen, Office en Teams merk je er niets van. Maar bij oudere zakelijke software, VPN-clients, printerdrivers, boekhoudpakketten en vooral games loop je nog geregeld tegen problemen aan. Ons advies: koop een Snapdragon-laptop alleen als je precies weet welke programma's je gebruikt en je hebt gecontroleerd dat ze ondersteund worden. Voor iemand die "gewoon een laptop" wil, is Intel of AMD nog steeds de veiligere keuze. Zoek je vooral een laptop met lange accuduur om mee te reizen, dan is Snapdragon wél een serieuze optie: welke modellen we daarvoor aanraden staat in onze gids voor een laptop voor op reis.

RTX Spark: de grootste verandering sinds jaren

Dit is het onderdeel waar we op LaptopKompas het meest naar uitkijken, en tegelijk het onderdeel waar de meeste onzin over wordt geschreven.

Wat is het?

RTX Spark is een ARM-gebaseerde system-on-chip van NVIDIA voor Windows-laptops en compacte desktops, samen met Microsoft aangekondigd op 31 mei 2026. Het combineert een 20-core NVIDIA Grace-CPU met een Blackwell RTX-GPU en unified memory, bedoeld voor lokale AI, creatief werk en gaming op Windows on ARM. Het platform biedt tot 128GB unified memory en tot één petaflop aan AI-prestaties in een laptop. MediaTek werkte mee aan het CPU-ontwerp, dat via NVIDIA's NVLink-C2C-verbinding aan de GPU hangt. Waarom dat groot is: NVIDIA zit al jaren in vrijwel elke gaming- en AI-laptop, maar altijd als losse videokaart naast een Intel- of AMD-processor. Nu maakt NVIDIA de hele chip zelf, inclusief de CPU. Dat is precies de zet die Apple in 2020 maakte, en die pakte goed uit.

Wanneer en van wie?

NVIDIA zegt dat RTX Spark-laptops en compacte desktops in het najaar van 2026 beschikbaar komen van Asus, Dell, HP, Lenovo, Microsoft en MSI, met Acer en Gigabyte later. Microsoft kondigde de Surface Laptop Ultra aan als een van de eerste RTX Spark-laptops. ASUS heeft twee creator-laptops aangekondigd op basis van RTX Spark, de ProArt P16 en ProArt P14, met tot 128GB unified memory, gericht op 3D-bestanden van 90GB+ en 12K-videobewerking volledig lokaal. De huidige ProArt P16 staat al in onze creatief-categorie, dus dat is een directe opvolger om in de gaten te houden. Lees ook onze uitgebreide blik op de ASUS ProArt P16 (H7607).

Wat kost het?

De verwachting op basis van de huidige berichten ligt tussen 2500 en 3000 dollar als startprijs. Reken in Nederland dus op minimaal 2800 tot 3300 euro, waarschijnlijk meer voor de configuraties met 128GB. Dit is geen product voor de gemiddelde koper.

Waarom 128GB unified memory het echte verhaal is

Dit is het punt dat in de meeste artikelen ondersneeuwt. Als je een AI-model lokaal wilt draaien, is de beperkende factor bijna altijd het videogeheugen. Een RTX 5070 Ti-laptop heeft 12GB VRAM, en daar passen modellen tot ongeveer 14 miljard parameters redelijk in. Wil je grotere modellen draaien, dan houdt het op. Bij unified memory delen CPU en GPU dezelfde geheugenpool. Met 128GB kun je modellen draaien die op geen enkele normale laptop passen. Dat is exact dezelfde reden dat mensen een MacBook Pro met 128GB kopen voor AI-werk, alleen komt daar nu een Windows-alternatief bij met een belangrijke toevoeging: CUDA draait native op RTX Spark. Vrijwel de complete AI-softwarewereld is op CUDA gebouwd, en dat is iets wat Apple niet heeft.

En gamen?

NVIDIA-topman Jensen Huang stelde dat kopers minstens 100 fps op 1440p mogen verwachten in moderne AAA-games. Wees hier voorzichtig mee: dat is een fabrikantsclaim bij de aankondiging, geen onafhankelijke test. Er is inmiddels wel een eerste indicatie: een prototype van de Surface Laptop Ultra met RTX Spark scoorde 1386 punten in Cinebench 2024 multi-core, achter een 12-core MacBook M4 Pro, en de 3DMark-resultaten kwamen ongeveer overeen met een desktop RTX 3060 of 3060 Ti. Dat is duidelijk minder dan de marketing suggereert, maar het ging om pre-release drivers op een prototype, dus definitieve conclusies zijn nog niet te trekken.

Moet je erop wachten?

Nee, waarschijnlijk niet, als je:

• een gewone laptop zoekt voor werk, studie of thuisgebruik. Dit wordt een duur nicheproduct.
• nu een laptop nodig hebt. Najaar 2026 betekent in de praktijk vaak beperkte voorraad in Nederland tot begin 2027.
• vooral gamet. Een gaming-laptop met een RTX 5070 of 5070 Ti is nu al sneller, goedkoper en zonder emulatierisico.

Misschien wel, als je:

• lokaal grote taalmodellen wilt draaien en anders naar een MacBook Pro met 128GB zou kijken. Dan is wachten tot de eerste onafhankelijke tests verstandig.
• zwaar creatief werk doet met grote bestanden en de accuduur van ARM wilt combineren met CUDA-versnelling.

En houd het emulatiepunt in het achterhoofd: RTX Spark is Windows on ARM, met dezelfde softwarevraagtekens als Snapdragon. Alleen dan bij software die veel duurder en specialistischer is, waar compatibiliteitsproblemen dus zwaarder wegen. Kijk goed of jouw plug-ins, codecs en drivers ondersteund worden voordat je zoiets bestelt.

Drie fouten die we vaak zien

Deze zien we het vaakst terugkomen:

• Betalen voor een i7 en bezuinigen op RAM. Een i5 met 16GB voelt in het dagelijks gebruik sneller dan een i7 met 8GB. Altijd.
• Denken dat een hoger nummer een nieuwere chip is. Een Core i7 van de 12e generatie is ouder dan een Core Ultra 5 van Series 3. Kijk naar de generatie, niet naar het cijfer achter de i of de Ultra.
• De NPU-TOPS als prestatiemaat gebruiken. Die zeggen alleen iets over Copilot+-functies. Ze zeggen niets over hoe snel je laptop opstart, Excel opent of een game draait.

Samengevat

Voor de meeste mensen is de keuze tussen Intel en AMD niet de belangrijkste beslissing bij het kopen van een laptop. Genoeg RAM, een fatsoenlijke SSD en een goed scherm hebben meer invloed op hoe je laptop dagelijks aanvoelt. Als vuistregel:

• Lange accuduur en dun formaat: Intel Core Ultra Series 3, of Snapdragon X als je zeker weet dat je software werkt.
• Veel cores voor je geld: AMD Ryzen AI.
• Gaming: kies op videokaart, niet op processormerk.
• Video, foto en lange werkdagen zonder stopcontact: MacBook.
• Lokale AI met grote modellen: wacht op de eerste tests van RTX Spark, of kijk naar een AMD Ryzen AI MAX-laptop of een MacBook Pro met veel geheugen.